Liệu Ube có trở thành 'cơn sốt' tiếp theo thay thế Matcha trong ngành đồ uống?

Trà xanh Nhật Bản đã trở thành hiện tượng toàn cầu trong suốt thập kỷ qua. Tuy nhiên, nhu cầu tiêu thụ tăng vọt cùng các vụ mùa kém thuận lợi đang gây áp lực nặng nề lên nguồn cung, đẩy giá thành lên cao. Điều này khiến các thương hiệu đồ uống toàn cầu không ngừng tìm kiếm loại “matcha tiếp theo”.

Từng là nguyên liệu đặc thù, matcha nhanh chóng trở nên phổ biến trong thực phẩm và mỹ phẩm nhờ sự lan tỏa trên mạng xã hội. Dù vậy, quy trình sản xuất matcha vẫn chậm và phụ thuộc chặt chẽ vào thời vụ, chỉ thu hoạch mỗi năm một lần. Các áp lực về khí hậu và tình trạng thiếu hụt lao động tại Nhật Bản cũng hạn chế sản lượng, vô tình tạo kẽ hở cho các sản phẩm kém chất lượng. Jaya Dandey, chuyên gia tại GlobalData, cảnh báo về tình trạng trà giả, hỗn hợp kém chất lượng chứa kim loại nặng như chì, asen và cadmium, đồng thời kêu gọi siết chặt các tiêu chuẩn chứng nhận.

Hiện tại, Nhật Bản đang triển khai nhiều biện pháp như hỗ trợ nông dân trồng Tencha, đẩy mạnh quảng bá nhãn hiệu vùng miền (ví dụ: Uji Matcha) và xem xét các điều khoản thuế xuất khẩu để bảo vệ tính chính danh. Trong vòng một năm qua, giá nhập khẩu matcha cao cấp đã tăng tới 180%, đặt ra bài toán khó cho các chủ quán cà phê về biên độ lợi nhuận.

Trong bối cảnh đó, ube (khoai mỡ tím từ Philippines) đang được các chuỗi cà phê lớn tại Anh như Costa Coffee và Starbucks đặt cược là lựa chọn thay thế. Kiti Soininen từ Mintel nhận định rằng sắc tím nổi bật của ube là yếu tố then chốt tạo hiệu ứng thị giác, tương tự như cách matcha hay chocolate Dubai từng bùng nổ trên các nền tảng trực tuyến.

Sức hút của ube không chỉ nằm ở hình ảnh mà còn ở hương vị ngọt béo, dễ tiếp cận. Theo dữ liệu từ Datassential, tần suất xuất hiện của ube trên thực đơn tại Mỹ đã tăng hơn 200% trong hai năm qua. Các tập đoàn như Starbucks và King's Hawaiian đều đã chính thức đưa nguyên liệu này vào danh mục sản phẩm chủ đạo trong năm 2026.

Tại thị trường Ấn Độ, ube cũng đang dần khẳng định vị thế nhờ vào hiệu ứng phân tầng tím - trắng bắt mắt trong các món như Ube Latte hay Ube Smoothie. Công ty hương liệu T. Hasegawa (Mỹ) thậm chí đã bình chọn ube là “Hương vị của năm”, củng cố thêm niềm tin cho các nhà phát triển sản phẩm.

Về mặt dinh dưỡng, ube chứa nhiều chất chống oxy hóa (anthocyanin), vitamin và chất xơ. Đặc biệt, vì hoàn toàn không chứa caffeine, ube chiếm ưu thế trong phân khúc đồ uống tráng miệng hoặc các món nước thưởng thức vào buổi tối.

Theo Bộ Thương mại và Công nghiệp Philippines (DTI), kim ngạch xuất khẩu ube đạt 3,06 triệu USD vào năm 2025, tăng trưởng 20,4%. Dù quy mô vẫn còn khiêm tốn so với thị trường 9 tỷ USD của matcha, tốc độ tăng trưởng này cho thấy ube là một đối thủ đáng gờm trong thị trường nguyên liệu thực phẩm toàn cầu.